Siedziba kancelarii Foryś Wojciechowski Radcowie Prawni Spółka Partnerska mieści się na Placu Lasoty w krakowskim Podgórzu – miejscu wypełnionym pradawnymi legendami, niezwykłą historią i zjawiskową przyrodą.


wzgorze-male

Wzgórze Lasoty – widok na Kraków

Podgórze

Kraków. XIII Dzielnica Podgórze – dawniej /w latach od 1784 do 1915/ dumne, przemysłowe i samodzielne Wolne Królewskie Miasto Podgórze – rozlokowała się na prawym brzegu Wisły naprzeciwko dzielnicy Kazimierz. W mieście tym osiedlili się przodkowie m.in.: Jerzego Sthura i prof. Andrzeja Zolla.

Zobacz film: Śladami historii Podgórza


Wzgórze Lasoty

Charakterystycznym i przykuwającym wzrok punktem Podgórza jest górujące nad otoczeniem skaliste Wzgórze Lasoty zwieńczone kilkoma niezwykle intrygującymi budowlami.


Kopiec Krakusa

Pierwszą z tych budowli jest Kopiec Krakusa, zgodnie z krakowskimi podaniami /cytowanymi przez Jana Długosza/ miejsce pochówku Króla Kraka, legendarnego założyciela miasta Krakowa. Historycy do dziś spierają, jak była rzeczywista funkcja tej szesnastometrowej konstrukcji ziemnej. A i data jej powstania też nie jest jednoznacznie ustalona.

Najprawdopodobniej powstała około VI wieku naszej ery i służyła celom pochówkowym /choć raczej pochowanym nie był mityczny król Krak, gdyż we wnętrzu kopca znaleziono jedynie szkielet małego dziecka/ oraz bliżej nieokreślonego kultu.

kopiec-maly

Jak głosi tradycja obok kopca zlokalizowane były inne, mniej okazałe formy ziemne, obecnie nieistniejące, jak np. Mogiła Babki Krakusa, co wskazywać może na to, że miejsce te pełniło funkcje większej nekropolii.

Istnieją też zwolennicy teorii, iż kopiec ten, wraz z kopcami Wandy, nieistniejącym już kopcem Esterki oraz Wzgórzem Wawelskim i Wzgórzem Św. Bronisławy, były celtyckimi wskaźnikami astronomicznymi /podobno linia łącząca kopiec Wandy z kopcem Krakusa wyznacza azymut wschodu słońca w dniu 2 maja i 10 sierpnia, zaś połączone liniami lokalizacje: kopca Krakusa, kopca Wandy oraz Wzgórza Wawelskiego tworzą trójkąt równoboczny etc./.

Zobacz film: Astronomiczna tajemnica Krakowa

Na wierzchołku kopca odkryto korzenie 300-letniego dębu, który prawdopodobnie został ścięty po wprowadzeniu chrześcijaństwa na ziemiach polskich. Z tego pogańskiego okresu wywodzi się też pewnie, związany z przesileniem wiosennym, zwyczaj świętowania na kopcu, w trzeci dzień Świąt Wielkanocnych tzw. Rękawki.

Święto to obecnie ma charakter odpustu, a ostatnio średniowiecznego festynu i nie przyjmuje już dość barbarzyńskiej formy obdarowywania biedniejszych mieszkańców Krakowa przez tych nieco zamożniejszych „darami” zrzucanymi z wierzchołka kopca /tak podobno tradycja ta wyglądała jeszcze w XIX wieku/. Obecnie podczas Rękawki pod kopcem odbywają się niezwykle barwne imprezy rekonstrukcyjne, podczas których można zobaczyć jak prasłowianie: piekli chleb, kręcili powrozy, kuli miecze, czy bili monety, oglądnąć bitwy dzielnych wojów i pochody nadobnych słowianek oraz posłuchać opowieści o przedchrześcijańskich Bogach.

Niezależnie od związanych z kopcem historii, niezmienna pozostaje wspaniała panorama miasta, jak roztacza się z jego wierzchołka. Od paru lat lokalną tradycją stało się też witanie na wierzchołku kopca wschodu słońca w dzień letniej równonocy, przez cierpiących na oczywistą bezsenność śmiałków.


KL Płaszów

Tuż obok kopca Krakusa znajduje się miejsce, w którym w okresie II wojny światowej znajdował się niemiecki obóz „Judenarbeitslager – Julag I”, który 1944 r. przekształcił się w niemiecki obóz koncentracyjny „Konzetrationslager Plaszów bei Krakau”.

Przez obóz ten przeszło – według różnych źródeł – około 150.000 osób. Ponura historia tego miejsca, bestialsko mordowanych Żydów, nieludzkiego kata, SS-mana Amona Gotha oraz przedsiębiorcy ratującego 1100 więźniów obozu, Oskara Schindlera, został uwieczniona w filmie Stevena Spielberga „Lista Schindlera”.


Kościół Świętego Benedykta

Nieopodal Kopca Krakusa /pokonać tylko trzeba przez kładkę pieszą przecinającą obecnie Wzgórze Lasoty arterię Alei Powstańców Śląskich/ znajduje się kościół pod wezwaniem Św. Benedykta.

Najmniejszy i drugi co do wieku najstarszy kościół w Krakowie /pozostałości fundamentów romańskiej rotundy pochodzą z ok. XI wieku naszej ery/ . Otwierany jest tylko raz do roku, w pierwszy wtorek po Wielkanocy, podczas święta „Rękawki”.

Z rotundą romańską, na której posadowiony jest kościół, wiąże się mroczna legenda o zamieszkująca ją ponoć Czarnej Księżniczce, która łupiła i nękała okolicznych mieszkańców, posuwając się przy tym do okrutnych i krwawych zbrodni.


Fort Nr 31 „Święty Benedykt”

Fort ten, projektu Feliksa Księżarskiego, znajduje się tuż obok opisanego powyżej kościoła, biorąc od niego swą nazwę.

Wybudowany w latach 1853-1856, jest unikatowym w skali europejskiej i przy tym stosunkowo nieźle zachowanym, przykładem wieży artyleryjskiej.

fort-malyBył elementem II okręgu obronnego jednego z największych w XIX wieku systemu fortyfikacji miejskich, tzw. Twierdzy Kraków.

Zobacz film: TWIERDZA KRAKÓW

Dostępu do fortu bronił 4-metrowej wysokości wał ziemny oraz istniejący do dziś most zwodzony na rolkach. Zainteresowani historią wojskowych fortyfikacji powinni się spieszyć ze zwiedzaniem fortu, gdyż ten przetrwawszy dwie wojny światowe, jest obecnie zagrożony, z jednej strony przez upływ czasu i związaną z nim degradację, z drugiej zaś strony, przez coraz to śmielsze i często „niezwykłe” pomysły dotyczące jego rewitalizacji.


Plac Lasoty

lasoty-maly

Plac Lasoty

Plac Lasoty to położony na Wzgórzu Lasoty trójkątny skwer, otoczony z jednej strony Parkiem Bednarskiego, zaś z drugiej neogotyckimi i modernistycznymi willami „osiedla ogrodu”. Na Placu znajduje się popiersie Edwarda Dębowskiego. Plac ten zwany też jest „Na zbóju”, ze względu na fakt, iż do początków XX wieku zlokalizowana była tu miejska szubienica. W miejscu tym 18 lipca 1651 r. został wbity na pal przywódca chłopskiego powstania: Aleksander Kostka–Napierski, którego też imieniem nazywano plac w okresie PRL-u.


Siedziba FORYŚ WOJCIECHOWSKI. Osiedle ogród.

budynek-lepszy-maly

Willa Wisłockich Plac Lasoty 3

Przy Placu Lasoty nr 3 znajduje modernistyczna willa projektu Aleksandra Sołtysa, wybudowana w latach 1912-13, w której od 2006 roku mieści się siedziba kancelarii Foryś Wojciechowski.

julia-wiosna-mala

Willa Julia – ogród wiosną. Z tyłu willa Mira.

Ten – wspaniale odnowiony w latach 2005 – 2006 – budynek wraz z sąsiadującymi:
– willą „Julia” – projektu Władysława Ekielskiego /wybudowanej dla prof. Wojciecha Bednarskiego przez jego synów i nazwanej imieniem żony profesora/ oraz
– willą „Mira” – projektu Józefa Kryłowskiego,
wpisuje się w niezwykle urokliwe założenie architektoniczne tzw. „osiedla ogrodu”, tj. budownictwa willowego wkomponowanego w naturalne otoczenie parkowe.

julia-mira-mala

Wille: Mira i Julia nocą. W tle wieża Kościoła Św. Józefa


Szkoła Twardowskiego

20151030_152240

Park Bednarskiego. Szkoła Twardowskiego.

Naprzeciwko willi „Julia” znajduje się wejście do, bezapelacyjnie najpiękniejszego w Krakowie, Parku im. Profesora Wojciecha Bednarskiego, założonego w roku 1896 przez swojego patrona, na terenie kamieniołomu, z którego od średniowiecza dobywano surowiec służący do budowy krakowskich kościołów i kamienic. Uznaje się go za jeden z pierwszych na ziemiach polskich przykładów rekultywacji obszaru poprzemysłowego.W parku tym, w jego najstarszej części, w otoczeniu strzelistych wapienny skał, odwiedzić można miejsce zwane „Szkołą Twardowskiego”, w którym – zgodnie z pradawnymi podaniami – krakowski mistrz czarnej magii praktykował alchemię i nauki tajemne oraz szkolił licznych – jak to zwykle w akademickim Krakowie – adeptów tej sztuki.
Zanim oczywiście opuścił Ziemię na dorodnym kogucie i zasiedlił Księżyc.

Zobacz film:Historia Krakowa – kronika, legendy i historia


Wyczyn porucznika Antoniego Stawarza

W willi Marii Wisłockiej – przy Placu Lasoty 3 – zamieszkał w sierpniu 1918 roku porucznik Antonii Stawarz. Inspirator i pomysłodawca akcji wyzwoleńczej w 1918 roku. W dniu 31 października 1918 roku – jako dowódca plutonu ciężkich karabinów maszynowych przy batalionie asystencyjnym 93 pułku piechoty – pełniąc funkcję oficera inspekcyjnego wraz z oddziałem polskich spiskowców i przy pomocy pełniących wartę żołnierzy narodowości czeskiej, fortelem opanował koszary austriackie znajdujące się na ul. Kalwaryjskiej (obecnie Plac Niepodległości), bez jednego wystrzału rozbrajając żołnierzy austriackich i niemieckich .

Pozyskane z koszar uzbrojenie posłużyło jeszcze w tym samym dniu do bezkrwawego zdobycia wszystkich kluczowych punktów wojskowych systemu fortyfikacji „Twierdzy Kraków” – najpotężniejszej twierdzy miejskiej tamtych czasów ( o twierdzę tą rozbiło się natarcie wojsk rosyjskich w grudniu roku 1914 – bitwa o wzgórze Kaim).

Według źródeł historycznych garnizon „Twierdzy Kraków” liczył w różnych okresach do ok. 12 tys. żołnierzy szkolonych m.in. do tłumienia rozruchów wewnątrz Twierdzy.

Historia Antoniego Stawarza

Akcja Stawarza była w pełnej konfidencji przygotowywana w Parku Bednarskiego i skoordynowana z kolejarzami ze stacji Kraków Płaszów, którzy wstrzymali ruch pociągów uniemożliwiając wojskom CK ingerencję z zewnątrz. Udział w niej miały również właścicielki willi przy Placu Lasoty 3 Panie Wisłockie, które przygotowały dla powstańców biało-czerwone opaski i kotyliony.Dzięki tej akcji Kraków stał się pierwszym polskim miastem wyzwolonym z rąk zaborców i naturalnym miejscem tworzenia zrębów państwowości niepodległej Rzeczypospolitej.

Dla przypomnienia:
– Warszawa została wyzwolona z rąk zaborców w listopadzie 1918 r.,
– Poznań zaś dopiero w grudniu 1918 r.

Na podkreślenie zasługuje fakt, iż akcja wyzwoleńcza była dobrze przemyślana, dokładnie zorganizowana i niezwykle sprawnie przeprowadzona, co przełożyło się na jej bezkrwawy sukces. Czego niestety nie można powiedzieć o wielu innych polskich zrywach wyzwoleńczych, którym historia poświęca o wiele więcej uwagi, a których efekty – pomimo znacznej liczby ofiar – były często żadne.

Tymczasem akcja pułkownika Stawarza, która w rzeczywisty sposób zapoczątkowała odzyskanie polskiej niepodległości po ponad stu latach zaborów jest praktycznie nieznana, zaś osoba jej inicjatora zapomniana i niedoceniana.

Z tych względów, w roku 2013 nasza kancelaria uczestniczyła w organizacji uroczystego odsłonięcia tablicy pamiątkowej poświęconej porucznikowi Antoniemu Stawarzowi ufundowanej przez Państwa Jacka i Halinę Hegerle. Uroczystość uświetniły – widoczne na zdjęciach – grupy rekonstrukcyjne, prof. Aleksander Krawczuk oraz licznie zgromadzona publiczność.

stawarz


Więcej informacji dotyczących dzielnicy Podgórze – w tym najbardziej aktualne informacje, przewodnikistawarz2 i fotografie oraz ciekawostki dotyczące setnej rocznicy połączenia Wolnego Królewskiego Miasta Podgórza ze Stołecznym Królewskim Miastem Krakowem – znaleźć można na poświęconej tej dzielnicy stronie internetowej prowadzonej przez Stowarzyszenie PODGÓRZE.PL.

PODGÓRZE.PL


 Zapraszamy również do oglądnięcia:

 


przejdź do strony głównej