Zdaniem NSA to organ musi wykazać brak „należytej staranności” podatnika jeśli odmawia zwrotu VAT. Nie na odwrót

Jak wynika z uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2016 r. wydanego w spawie o sygnaturze akt I FSK 1616/14:

„To, w jakich przypadkach możliwe jest pozbawienie podatnika prawa do odliczenia i jakich działań należy wymagać od organów podatkowych dla skutecznego zakwestionowania podatnikowi prawa do odliczenia, stanowiło niejednokrotnie przedmiot pytań prejudycjalnych stawianych TSUE. Zgodnie ze stanowiskiem zajętym przez Trybunał,

organy podatkowe mają obowiązek zbadania, czy odbiorca towaru, który otrzymał fakturę nieodzwierciedlającą od strony podmiotowej, a w niektórych przypadkach nawet przedmiotowej, rzeczywistej transakcji gospodarczej, działał w dobrej wierze, tzn. czy dochował należytej staranności w transakcjach z nierzetelnym kontrahentem.

Innymi słowy organy muszą ustalić,czy odbiorca faktury wiedział lub powinien wiedzieć, że dana czynność wiąże się z oszustwem podatkowym w zakresie podatku od wartości dodanej (por. m. in. wyroki w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11 Mahagében i Dávid, w sprawie C-285/11 Bonik, w sprawie C-642/11 Stroj trans EOOD, w sprawie C-643/11 ŁWK – 56 EOOD oraz postanowienie w sprawie Jagiełło, C-33/13).

Kierując się ochroną zasady neutralności podatku od wartości dodanej i uwzględniając potrzebę przeciwdziałania oszustwom podatkowym TSUE wskazał, że

odebranie prawa do odliczenia nie może dotyczyć podatnika, który nieświadomie oraz zachowując należytą staranność, uczestniczy w transakcji stanowiącej nadużycie prawa podatkowego.

TSUE nie zakwestionował zatem możliwości odebrania podatnikowi prawa do odliczenia. Podkreślił jednak, że od organów podatkowych wymagane jest każdorazowo badanie, czy podatnik wiedział, lub powinien wiedzieć, że przyjmuje fakturę, która nie dokumentuje rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu, że tzw. „dobra wiara” skarżącego nie została w niniejszej sprawie oceniona.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał wprawdzie na pewne okoliczności, które mogły być w tym zakresie wzięte pod uwagę, jednakże nie było to wystarczające by uznać, że ewentualny nieświadomy udział skarżącego w całym procederze był należycie analizowany.

Rację miał zatem Sąd pierwszej instancji twierdząc, że w rozpatrywanej sprawie brak było stosownych ustaleń organów podatkowych, a przede wszystkim ostatecznej konkluzji, czy skarżący wiedział lub przy dochowaniu należytej staranności powinien był wiedzieć o tym, że czynność udokumentowana zakwestionowaną fakturą wiązała się z oszustwem podatkowym w zakresie podatku od towarów i usług. Przypomnieć należy, że analiza tego aspektu sprawy ograniczyła się w zaskarżonej decyzji do zeznań skarżącego, który oświadczył, że do zakupu skłoniła go cena i jakość paliwa, oraz że z powodu ceny i jakości paliwa zrezygnował później ze współpracy. Organ wskazał, że dostawy skarżący uzgadniał telefonicznie i nie kontaktował się z M. B. Tak ograniczone ustalenia w tym zakresie wynikały zapewne z uznania, że kwestia świadomego udziału skarżącego w procederze nie miała znaczenia w sprawie (s. 15 zaskarżonej decyzji).

W realiach rozpoznawanej sprawy uprawnione okazało się twierdzenie zaskarżonego wyroku, że w niniejszym postępowaniu nie ustalono w sposób należyty, iż skarżący miał lub powinien mieć świadomość oszukańczego charakteru transakcji i że dopuścił się zaniechań wskazujących na brak należytej staranności kupieckiej przy zakwestionowanej transakcji.

Wbrew postawionym zarzutom naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 188, art. 187 § 1 i art. 210 § 4 Op,

organy nie wykazały powyższych okoliczności w sposób wystarczający dla pozytywnej oceny legalności działań zmierzających do odebrania skarżącemu prawa do odliczenia z zakwestionowanej faktury.”

ZOBACZ CAŁY WYROK NSA I FSK 1616/14

ZOBACZ WAŻNY WYROK TRYBUNAŁU SPRAWIEDLIWOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ DOTYCZĄCY ZAKRESU STARANNOŚCI PODATNIKA VAT

 

Powiązane wpisy