Komu członek zarządu spółki ma złożyć swoją rezygnację

W dniu 31 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę (III CZP 89/15) odpowiadającą na następujące zagadnienie prawne:

„Czy przy składaniu przez członka zarządu oświadczenia woli o rezygnacji z pełnienia tej funkcji spółka kapitałowa, w razie braku odmiennego postanowienia umownego (statutowego), jest reprezentowana przez jednego członka zarządu lub prokurenta (art. 205 § 2 oraz art. 373 § 2 k.s.h.), radę nadzorczą lub pełnomocnika powołanego uchwałą zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia akcjonariuszy (art. 210 § 1 oraz art. 379 § 1 k.s.h.), przez organ uprawniony do powoływania członków zarządu, czy – w braku rady nadzorczej – przez zgromadzenie wspólników (walne zgromadzenie)?”

ZOBACZ TREŚĆ WNIOSKU O ROZSTRZYGNIĘCIE ZAGADNIENIA PRAWNEGO W TEJ SPRAWIE

Zagadnienie prawne powstało w związku z istnieniem rozbieżności w orzecznictwie sądowym (oraz  piśmiennictwie) wykładni przepisów kodeksu spółek handlowych, w szczególności art. 205 § 2 i art. 373 § 2 oraz art. 210 § 1 i art. 379 § 1 k.s.h., dotyczące reprezentacji spółki kapitałowej przy składaniu przez członka zarządu oświadczenia woli o rezygnacji z tej funkcji.

Dla przypomnienia.

W wyniku rezygnacji mandat członka zarządu spółki kapitałowej (z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjnej) wygasa, a do złożenia rezygnacji stosuje się odpowiednio przepisy o wypowiedzeniu zlecenia przez przyjmującego zlecenie (art. 202 § 4 i 5 oraz a rt. 369 § 5 i 6 k.s.h.).

Oświadczenie woli o rezygnacji jest czynnością jednostronną, która nie wymaga przyjęcia.

Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej (art. 61 § 1 k.c. w zw. z art. 2 k.s.h.).

Oświadczenie o rezygnacji członek zarządu składa spółce, przepisy kodeksu spółek handlowych nie wskazują jednak jednoznacznie, kto – w braku odmiennego postanowienia umownego (statutowego) – reprezentuje spółkę przy składaniu tego oświadczenia przez członka zarządu.

Z tego powodu nie ma w tym zakresie jednolitej praktyki, a doktryna formułuje cały szereg rozwiązań, które się albo wykluczają albo uzupełniają. W orzecznictwie sądów zarysowały się trzy dominujące stanowiska, w świetle których – w braku odmiennego postanowienia umownego (statutowego) – oświadczenie woli członka zarządu spółki kapitałowej o rezygnacji ze sprawowania tej funkcji powinno być złożone:

  • albo – jednemu członkowi zarządu lub prokurentowi spółki zgodnie z art. 205 § 2 oraz art. 373 § 2 k.s.h. (wyrok SN z dnia 21 stycznia 2010 r., II UK 157/09; (tak np.wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 29 maja 2013 r., I ACa147/13);
  • albo – radzie nadzorczej lub pełnomocnikowi powołanemu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością uchwałą zgromadzenia wspólników, zgodnie z art. 210 § 1 k.s.h., a w spółce akcyjnej uchwałą walnego zgromadzenia, zgodnie z art. 379 § 1 k.s.h. (tak np. postanowienie SN z dnia 19 sierpnia 2004 r., V CK 600/03; wyrok SN z dnia 27 stycznia 2010 r., II CSK 301/09; wyrok SN z dnia 3 listopada 2010 r., V CSK 129/10; postanowienie SN z dnia 11 lipca 2014 r., III CZP 36/14);
  • albo – organowi uprawnionemu do powoływania członków zarządu spółki (tak np.: wyrok SN z dnia 7 maja 2010 r., III CSK 176/09; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 10 września 2013 r., III AUa 1478/12; wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 27 sierpnia 2014 r., I ACa 895/13)

Zdaniem Sądu Najwyższego wyrażonym w omawianej uchwale siedmiu sędziów z 31 marca 2016 r.:

„Oświadczenie członka zarządu spółki kapitałowej o rezygnacji z tej funkcji jest składane – z wyjątkiem przewidzianym w art. 210 § 2 i art. 379 § 2 k.s.h. – spółce reprezentowanej w tym zakresie zgodnie z art. 205 § 2 lub 373 § 2 k.s.h.”

Z uchwały wynika zatem, że oświadczenie członka zarządu spółki kapitałowej o rezygnacji z tej funkcji jest składane – z wyjątkiem przewidzianym w art. 210 § 2 i art. 379 § 2 k.s.h. –  spółce, którą przy tej czynności reprezentuje zarząd lub prokurent zgodnie z treścią art. 205 § 2 i art. 373 § 2 k.s.h.

art. 205 § 2. k.s.h.

Oświadczenia składane spółce oraz doręczenia pism spółce mogą być dokonywane wobec jednego członka zarządu lub prokurenta.”

Także wtedy,  gdy rezygnację składa:

  • członek zarządu jednoosobowego lub
  • ostatni członek zarządu wieloosobowego albo
  • gdy składają ją jednocześnie wszyscy członkowie zarządu wieloosobowego, a spółka nie ma prokurenta.

Oznacza to, że:

  1. Oświadczenie o rezygnacji doręczone pod adresem biura spółki (zarządu spółki) dochodzi do skutku z chwilą uzyskania możliwości zapoznania się z treścią tego oświadczenia (w zwykłym toku czynności) przez:
  • pozostałego członka zarządu lub
  • prokurenta.
  1. Oświadczenie o rezygnacji złożone przez :
  • członka zarządu jednoosobowego lub
  • ostatniego członka zarządu wieloosobowego albo
  • wszystkich członków zarządu wieloosobowego rezygnujących jednocześnie

– dochodzi do skutku z chwilą jego przekazania pod adres biura spółki (zarządu spółki) w sposób umożliwiający podjęcie przez Spółkę niezbędnych działań związanych z rezygnacją.

Powiązane wpisy