Bez dachu nie ma budynku. I nie ma podatku.

W dniu 8 maja 2013 roku na skutek skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009, 2010 i 2011 rok, przygotowanej przez radcę prawnego Arkadiusza Forysia oraz aplikanta radcowskiego Aleksandrę Sikorę z Kancelarii FORYŚ WOJCIECHOWSKI Wojewódzki  Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie o sygnaturze SA/Kr 191/13 uchylił zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał co następuje:

W myśl art. 2 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz.U z 2006 r. nr 121 , poz. 844 zw zm. ) powoływana dalej jako u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (przedmiot opodatkowania). Definicję nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zawiera treść art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stanowiąc, że za związane z tą działalnością uznaje się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami (także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. W niniejszej sprawie organ podatkowy szeroko odniósł się do kwestii opodatkowania budynku związanego z działalnością gospodarczą , przeanalizował przesłanki jakie muszą wystąpić aby uznać , że nieruchomość jest związana z tą działalnością oraz bardzo obszernie wyjaśnił jak należy rozumieć pojęcie „względy techniczne”, stanowiących negatywną przesłankę z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

W ocenie Sądu całkowicie jednak pominął kwestię kluczową , mianowicie istnienie przedmiotu opodatkowania czyli budynku.

W trakcie toczącego się postępowania podatkowego organy obu instancji, założyły, że przedmiot opodatkowania w rozumieniu prawa podatkowego istnieje nie dokonując w tej kwestii żadnych ustaleń faktycznych .

Z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. wynika natomiast , że przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są nieruchomości lub obiekty budowlane m.in. w postaci budynków lub ich części. Dany obiekt budowlany jest opodatkowany jako budynek wówczas, gdy ma cechy wynikające z ustawowej definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Budynkiem – według tej ustawy – jest „obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach”. Jeżeli więc obiekt budowlany ma te elementy, to jest budynkiem w rozumieniu ustawy. Warto podkreślić już w tym miejscu, że z tej definicji nie wynika, iż budynek taki musi mieć okna, schody, drzwi, instalacje . Wystarczy, że ma dach, ściany i fundament i już jest budynkiem w rozumieniu przytoczonej definicji.

Dach jest zatem jednym z kluczowych elementem definicji budynku i jego brak powoduje , że nie można danego obiektu budowlanego traktować jako budynek .

W trakcie postępowania podatkowego pełnomocnik strony sygnalizował , iż sporny obiekt budowlany nie posiada dachu aczkolwiek mylnie to wiązał ze względami technicznymi uniemożliwiającymi wykorzystanie budynku w działalności gospodarczej co z kolei skutkowało zastosowaniem niższej stawki podatkowej.

Do kwestii tej organy w ogóle nie odniosły się, całkowicie pomijając to w ustaleniach faktycznych sprawy. Błędu tego nie można usprawiedliwić nieobecnością podatników w trakcie oględzin obiektu, co jest eksponowane w zaskarżonych decyzjach Na wezwanie podatników z dnia 12 lipca 2012 r. do okazania przedmiotowej nieruchomości , pełnomocnik P.S. poinformował organ , że nieruchomość od 2009 r. jest przedmiotem egzekucji prowadzonej przez Komornika Sądowego , w dniu 22 marca 2012 r. odbyła się w Sądzie Rejonowym licytacja ww. nieruchomości zaś w czerwcu tego roku nastąpiło wyznaczenie Zarządcy Sądowego dla ww. nieruchomości . Jednocześnie zwrócił się z prośbą o kierowanie pism w sprawie do Komornika prowadzącego postępowanie lub jej nowego właściciela . Strona zatem dostatecznie usprawiedliwiła swoją nieobecność podczas oględzin , albowiem nie mając władztwa nad nieruchomością nie mogła zapewnić jej okazania . W tych okolicznościach organ podatkowy nie może stronie czynić zarzutu braku aktywności dowodowej , bądź uniedostępnienia nieruchomości mający wpływ na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Natomiast podczas oględzin organy ograniczyły się jedynie do opisania fasady budynku i stopnia zaawansowania prac na jego parterze. Nie ustaliły natomiast czy budynek posiada dach, i ewentualnych okoliczności jego braku.

Tymczasem z materiałów dostarczonych przez podatnika do tut. Sądu jak również zgromadzonych przez organy podatkowe w aktach sprawy wynika, że 25 lipca 2009r. biegły sądowy w operacie szacunkowym stwierdził , że sporny budynek nie posiadał dachu, co skutkowało erozją III pietra obiektu , oraz stęchlizną. Z kolei prace adaptacyjne rozpoczęły się w oparciu o decyzję z dnia 8 listopada 2002 roku, nr […] o pozwoleniu na budowę, a w 2007 r. prace przerwano . Strona skarżąca utrzymywała , że w nieruchomości nie prowadziła żadnych prac budowlanych co było związane, z tym że od kwietnia 2009 r. z nieruchomości przeciwko spółce L. prowadzona była egzekucja, ostatecznie zakończona sprzedażą tej nieruchomości w 2012 r. na co przedstawiono stosowne dowody, do których organy nie ustosunkowały się .

Pozbawienie istniejącego budynku dachu, a więc jednego z elementów tworzących budynek w rozumieniu ustawy podatkowej, powoduje niemożność jego opodatkowania.

Dach to nakrycie budynku, wierzchnia część osłoniętego wnętrza, część budynku ograniczająca go od góry, arek -malyniezależnie od konstrukcji czy użytych do jego wybudowania materiałów. Budynek posiada dach do momentu jego całkowitego usunięcia, demontażu, rozbiórki. Stan dachu, jego uszkodzenie lub częściowe usunięcie ( w wyniku czynu niedozwolonego lub prowadzenia prac remontowych) nie oznacza, że dany obiekt „nie posiada dachu”, a przez to przestaje być budynkiem w rozumieniu ustawy podatkowej. Dopiero obiekt całkowicie i trwale pozbawiony dachu, nieosłonięty, nieograniczony od góry, przestaje być budynkiem a nawet obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. ( Wyrok z 10.11. 2010 r. sygn. akt I SA/Gl 758/10)

W komentarzu do art. 1(a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Wojciech Morawski (red.), Tomasz Brzezicki, Olgierd Łunarski, Paweł Majka – Lex Omega 2012 ) podniesiono , że słusznie sądy nie wnikają w przyczynę braku posiadania przez obiekt dachu, nie idą tu więc tropem koncepcji pojawiających się na gruncie problemu tzw. względów technicznych. W efekcie bez względu na przyczynę pozbawienia obiektu dachu, fakt ten będzie skutkował niemożnością uznania go za budynek. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela stanowisko , zgodnie z którym przesłanka tzw. względów technicznych powinna być rozważana dopiero na etapie , w którym istnienie przedmiotu opodatkowania nie budzi wątpliwości . Zatem w pierwszej kolejności należy ustalić czy mamy do czynienia z budynkiem spełniającym wymagania z art. 1a ust 1 pkt 1 u.p.o.l. i dopiero po spełnieniu tego warunku należy rozważać kolejne, wymagane przez przepisy ustawy. Normatywna definicja budynku, przynajmniej na pierwszy rzut oka, wydaje się na tyle precyzyjna, że nie powinno być problemów z prawnopodatkową klasyfikacją danej rzeczy. W definicji tej nie wymieniono względów technicznych jako przesłanki mającej wpływ na klasyfikację obiektu budowlanego jako budynku. Zatem braków w obiekcie budowlanym elementów niezbędnych do uznania go za budynek nie można utożsamiać ze złym stanem technicznym budynku , gdyż są to okoliczności wyłączające dany obiekt z opodatkowania .”

ZOBACZ TREŚĆ ORZECZENIA WRAZ Z UZASADNIENIEM


powrót na stronę główną prawników z FWSK

Powiązane wpisy